Przejdź do treści
KSMOR Project Portal — Aktualności, analizy i wyniki badań z międzynarodowego projektu KSMOR. Portal branżowy dla naukowców i pasjonatów nauki. redakcja@ksmorproject.eu
2026-11-04

Kiedy można wycinać drzewa i co sprawdzić przed pracami?

W 2026 roku termin wycinki zależy nie tylko od pory roku. Znaczenie mają także gatunek i obwód drzewa, cel usunięcia, wymagane formalności oraz obecność chronionych zwierząt.
Kiedy można wycinać drzewa i co sprawdzić przed pracami?

Czy w 2026 roku wycinkę drzew ogranicza jeden termin?

W Polsce nie ma jednego ustawowego okresu, w którym wolno usuwać wszystkie drzewa. Wycinka może być prowadzona przez cały rok, jeśli spełniono wymagania dotyczące zgłoszenia lub zezwolenia, a prace nie naruszają przepisów o ochronie gatunkowej. Sama data w kalendarzu nie przesądza więc o legalności usunięcia drzewa.

Za najbezpieczniejszy praktycznie termin często uznaje się okres od 16 października do końca lutego. Ogranicza on ryzyko ingerencji w lęgi wielu ptaków, ale nie stanowi gwarancji, że na drzewie nie ma chronionych zwierząt. Z kolei prowadzenie prac wiosną lub latem nie jest automatycznie zakazane. W każdym przypadku trzeba uwzględnić lokalizację, cel wycinki, wymagane formalności i stan przyrodniczy drzewa oraz jego otoczenia.

Popularny przedział od 1 marca do 15 października bywa nazywany sezonem lęgowym, lecz nie jest uniwersalnym ustawowym zakazem wycinki. Terminy rozrodu zależą od gatunku i mogą zmieniać się pod wpływem pogody. Bieliki mogą gniazdować od stycznia do lipca, wróble od lutego lub marca do sierpnia, a jerzyki od maja do sierpnia. Dlatego 1 marca nie rozpoczyna automatycznego zakazu, a 15 października nie daje bezwarunkowej zgody na usunięcie drzewa.

Jak ustalić, czy potrzebne jest zgłoszenie lub zezwolenie?

Przed podjęciem decyzji warto ustalić cztery kwestie: gatunek drzewa, obwód pnia, właściciela nieruchomości oraz cel usunięcia. W 2026 roku osoba fizyczna może w określonych przypadkach usunąć drzewo bez zezwolenia, ale jeśli pień przekracza właściwy próg, a wycinka ma cel niezwiązany z działalnością gospodarczą, może być wymagane zgłoszenie zamiaru usunięcia.

Obwód mierzy się na wysokości 5 cm od ziemi. Bez zgłoszenia i zezwolenia można usunąć drzewo, którego obwód na tej wysokości nie przekracza:

Polecamy również: Jak skutecznie publikować wyniki badań naukowych w projektach międzynarodowych

Progi dotyczą określonych przypadków i nie oznaczają, że sam pomiar zawsze rozstrzyga o braku formalności. Znaczenie mogą mieć między innymi cel wycinki, status nieruchomości i szczególne formy ochrony. Jeśli usunięcie wiąże się z działalnością gospodarczą albo zachodzi inna okoliczność objęta przepisami, może być potrzebne zezwolenie, nawet gdy obwód nie przekracza jednego z podanych limitów.

Drzewa owocowe co do zasady są zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia. Zwolnienie nie obejmuje jednak między innymi nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków ani terenów zieleni. Przed rozpoczęciem prac warto zatem sprawdzić nie tylko gatunek i obwód, ale również status działki.

Gdzie złożyć zgłoszenie i ile trzeba czekać?

Zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa składa się do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Jeśli nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków, właściwy może być wojewódzki konserwator zabytków. Przy drzewach rosnących na nieruchomościach gminnych lub innych nieruchomościach publicznych właściwość organu może różnić się od typowej sprawy dotyczącej prywatnej działki. Przed złożeniem dokumentów należy więc sprawdzić, który organ prowadzi daną sprawę.

Przeczytaj też: Czy można mieć okres tydzień po tygodniu?

Po otrzymaniu zgłoszenia organ przeprowadza oględziny w terminie 21 dni. Od ich przeprowadzenia ma 14 dni na wniesienie sprzeciwu. Jeśli sprzeciw nie zostanie wydany w tym czasie, drzewo można usunąć, o ile nie stoją temu na przeszkodzie inne obowiązki, w szczególności dotyczące ochrony gatunkowej. Jeżeli wycinka nie nastąpi w ciągu 6 miesięcy od oględzin, może być konieczne ponowne zgłoszenie.

Gdy wymagane jest zezwolenie, trzeba złożyć wniosek do właściwego organu i poczekać na rozstrzygnięcie. Nie należy rozpoczynać prac wyłącznie dlatego, że drzewo przekracza lub nie przekracza określonego obwodu. Progi pomiarowe nie zastępują ustalenia właściwej procedury, a brak sprzeciwu po zgłoszeniu nie uchyla zakazów związanych z ochroną zwierząt.

Zobacz także: Gdzie kupić naklejki ekologiczne w Berlinie i jak je zdobyć?

Jak ochrona gatunkowa wpływa na termin wycinki?

Przepisy o ochronie gatunkowej obowiązują niezależnie od pory roku. Przed wycinką trzeba uwzględnić możliwość występowania chronionych ptaków, nietoperzy i innych zwierząt, a także ich gniazd, schronień oraz siedlisk. Jeśli prace mogłyby naruszyć obowiązujące zakazy, należy je zmienić lub odroczyć. W określonych sytuacjach konieczne może być uzyskanie odstępstwa od właściwego organu ochrony przyrody.

Kontrola drzewa jest ważna także poza głównym sezonem lęgowym. Zimą łatwiej dostrzec część gniazd, natomiast w okresie ulistnienia trudniej zauważyć gniazda, jaja i pisklęta. Termin od 16 października do końca lutego może ograniczyć ryzyko ingerencji w lęgi, ale nie zastępuje kontroli przyrodniczej, jeśli warunki wskazują na obecność chronionych zwierząt.

Zobacz więcej: Co pokazuje badanie KTG i jak je interpretować?

Przykładowo właściciel prywatnej działki mierzy pień gatunku objętego limitem 50 cm. Jeśli obwód na wysokości 5 cm przekracza ten próg, powinien sprawdzić, czy w jego sytuacji wymagane jest zgłoszenie. Jeżeli na drzewie znajduje się gniazdo chronionego ptaka, dopełnienie procedury administracyjnej samo w sobie nie znosi obowiązków ochronnych. Wycinkę trzeba wówczas ocenić również pod kątem wpływu na zwierzę i ewentualnych zakazów.

Co sprawdzić przed rozpoczęciem prac?

Przed planowaną wycinką warto przejść przez krótką listę ustaleń:

Najbezpieczniej zaplanować prace po ustaleniu zarówno wymogów administracyjnych, jak i przyrodniczych. Legalny termin wycinki zależy od całego zestawu okoliczności, a nie wyłącznie od tego, czy prace przypadają przed 1 marca, czy po 15 października. Jeśli pojawia się wątpliwość co do gatunku, statusu działki lub obecności zwierząt, warto wyjaśnić ją przed rozpoczęciem prac, a nie dopiero podczas wycinki.

Wykorzystane materiały